Hoewel ik al sinds 1994 in Berlijn kom en de stad veel en voortdurend veranderd, kan ik me op sommige plekken moeilijk voorstellen hoe het er vroeger uit heeft gezien. De stadsplattegronden-portal Alt-Berlin-info biedt een schitterend overzicht van allerlei soorten kaarten; van topografische kaarten tot het lijnennet van openbaar vervoer.

Maar het kan altijd nog mooier. Het Engelse bureau Shoothill heeft samen met alt-berlin-info een interessante applicatie ontwikkeld, die oude en nieuwe stadsplattegronden combineert door ze over elkaar heen te leggen. Het blog Culture to Go dat virtuele rondleidingen voor nieuwe media ontwikkelt heeft een aantal voorbeelden voor Berlijn gemaakt, in de jaren 1869, 1893, 1926 en 1957 (zie hierboven voor 1957 en hieronder voor 1926).

Met deze methode kan je vliegensvlug door de geschiedenis bewegen. De kaarten geven interessante beelden weer, beelden uit vervlogen tijden; beelden die ook nieuwsgierig maken naar tijden van toen.

Nu is het alleen nog wachten op een applicatie die je daadwerkelijk naar een jaartal naar keuze kan terugprogrammeren. Professor Barabas kon dat alleen in stripvorm, maar die technische boys moeten zoiets toch kunnen creëren. Mijn voorkeur gaat uit naar de jaren zestig, de plek is me om het even waar dan ook. Het optimisme over de vooruitgang, het idee dat met architectuur en stedenbouw de wereld beter zou worden, en dat iedereen dat ook geloofde; dat zou ik graag eens in het virtuele verleden live willen meemaken.

De Berlijnse versie is te lezen op:
http://www.culture-to-go.com/timemap.html

De oude kaarten van Berlijn zijn te raadplegen op:
 http://www.alt-berlin.info/cgi/stp/lana.pl?gr=5

Als planoloog ben ik kaartengek.

Geen ansichtkaarten, of rode kaarten, maar topografische kaarten, waar alles wat je maar wilt op te zien is. Of juist te zoeken valt, dat maakt het kaartlezen ook zo leuk, ondanks TomTom en alle moderne naviegaatsieapparatuur. Dat is niks voor mij, geef mij maar een mooie oude kaart (= onopvallend in deze blogtekst verstopte cadeautip).

Op de opleiding heb ik geleerd dat een kaart uitermate politiek kan zijn. Dat geldt ook voor Berlijn, waar de topografische kaart van Oost-Berlijn gewoon ophield daar waar West-Berlijn begon. Kaarten geven ook lang niet de exacte situatie weer, vaker de gewenste.

De Geotaggers World Atlas, gemaakt door Eric Fischer is een heel mooie, moderne (en ik geef toe: elektronische) kaart. Op de kaarten die hij maakt zijn de plekken in een stad aangegeven waar mensen foto’s  nemen. Ofwel: waar haalt een toerist het vaakst zijn camera uit zijn tas om een plaatje te schieten?

De Geotagger-kaart van Berlijn is erg opvallend: in blauw de plekken waar de Berlijners fotos nemen en in rood de plekken waar toeristen plaatjes schieten. Die kleuren komen maar op weinig plekken overeen. Dat maakt Berlijn zo leefbaar: je loopt elkaar niet in de weg.

Althans: op de kaart.

De foto’s zijn op Flickr hier te zien.