Aan Berlijn wordt voortdurend gesleuteld. Dan is het goed om af en toe de balans op te maken. Dat gebeurt op de tentoonstelling "Stadtumbau in Berlin - Eine Zwischenbilanz" waar de programma’s die voor oost en west zijn opgesteld worden tentoongesteld en geëvalueerd.
Voor het programma Stadtumbau is tussen 2002 en 2009 circa 212 miljoen Euro van Duitsland naar Berlin overgemaakt; 164 miljoen voor oost, rond 48 miljoen voor west. Dit is onderdeel van het landelijk programma Stadtumbau, waarbij de deelstaten aanspraak kunnen maken op financiering door de Duitse staat. Dit is een van de belangrijkste middelen voor de stadsontwikkeling van Berlijn, want Berlijn heeft van z’n eigen niet zoveel te makken.
Doel van het Stadtumbauprogramma is om de stad economisch, stedenbouwkundig en sociaal te stabiliseren. De bedragen zijn op 17 verschillende gebieden in gezet. Daarvan hebben ongeveer 620.000 Berlijners geprofiteerd, door bijvoorbeeld sloop van 4.300 woningen in Marzahn waardoor de levendigheid van het gebied is opgekrikt. Ik kan het niet al die 620.000 Berlijners persoonlijk vragen dus ik neem maar aan dat dit waar is.
Overige thema’s zijn: reactivering van lege plekken, aanpassing van (overbodig geworden) infrastructuur, de openbare ruimte geschikt maken voor gebruik door bewoners, tijdelijke projecten op braakliggende kavels en participatie en meewerken door burgers, bedrijven en belanghebbenden.
Voor het programma Stadtumbau is tussen 2002 en 2009 circa 212 miljoen Euro van Duitsland naar Berlin overgemaakt; 164 miljoen voor oost, rond 48 miljoen voor west. Dit is onderdeel van het landelijk programma Stadtumbau, waarbij de deelstaten aanspraak kunnen maken op financiering door de Duitse staat. Dit is een van de belangrijkste middelen voor de stadsontwikkeling van Berlijn, want Berlijn heeft van z’n eigen niet zoveel te makken.
Doel van het Stadtumbauprogramma is om de stad economisch, stedenbouwkundig en sociaal te stabiliseren. De bedragen zijn op 17 verschillende gebieden in gezet. Daarvan hebben ongeveer 620.000 Berlijners geprofiteerd, door bijvoorbeeld sloop van 4.300 woningen in Marzahn waardoor de levendigheid van het gebied is opgekrikt. Ik kan het niet al die 620.000 Berlijners persoonlijk vragen dus ik neem maar aan dat dit waar is.
Overige thema’s zijn: reactivering van lege plekken, aanpassing van (overbodig geworden) infrastructuur, de openbare ruimte geschikt maken voor gebruik door bewoners, tijdelijke projecten op braakliggende kavels en participatie en meewerken door burgers, bedrijven en belanghebbenden.
Adele-Sandrock-Straße
Hier zijn twee opmerkingen over te maken, een positieve en negatieve. Om met de eerste te beginnen: het is opvallend hoe hoog de (technische) kwaliteit van de (heringerichte) openbare ruimte in Berlijn is. Dat weet de stad zelf ook: de kwaliteit van de openbare ruimte heeft een enorme uitstraling op de leefkwaliteit, aldus de stad. Het gaat erom leeggekomen stukken stad te heractiveren, geschikt te maken voor (stedelijk) gebruik en niet aan hun lot of de altijd woekerende natuur over te laten. Wat betreft de openbare ruimte doet Berlijn zijn stinkende best.
Foto: Daniel Casas Valle
Voorbeeld is het sporteiland op het Lohmühleninsel, tegenover het beroemde Badeschiff. Dat voorbeeld ken ik goed; het is een van de sporplekken die voorkomt in ons onderzoek Sport in the City (wacht maar af, bezig met eindsprint) en wordt gigantisch goed gebruikt en bespeeld, door jong en oud, dik en dun, zwart en wit.
Berlijn kent natuurlijk heel veel niet-openbare ruimtes: oude fabrieksterreinen, ongebruikte rangeerterreinen, kerkhoven et cetera, waar de berk en de acacia heer en meester zijn en die verder niet gebruikt worden en ‘verwaarlozen’; maw. zij verliezen hun waarde als productief deel van de stad. Overigens worden zij er soms juist mooier op, het hoort nu eenmaal bij Berlijn.
In oost zet Stadtumbau ost in op het reactiveren van lege kavels na sloop van gebouwen. In Marzahn-Hellersdorf zijn sinds 1990 door teruglopende bevolkingsgroei meer dan 100 scholen en kinderdagverblijven gesloopt. In west eigenlijk idem dito, maar daar betreft het aantrekkelijk maken het verwijderen van stedenbouwkundige ingrepen uit de jaren zestig en zeventig die als barrières werken en onaantrekkelijk zijn.
Berlijn kent natuurlijk heel veel niet-openbare ruimtes: oude fabrieksterreinen, ongebruikte rangeerterreinen, kerkhoven et cetera, waar de berk en de acacia heer en meester zijn en die verder niet gebruikt worden en ‘verwaarlozen’; maw. zij verliezen hun waarde als productief deel van de stad. Overigens worden zij er soms juist mooier op, het hoort nu eenmaal bij Berlijn.
In oost zet Stadtumbau ost in op het reactiveren van lege kavels na sloop van gebouwen. In Marzahn-Hellersdorf zijn sinds 1990 door teruglopende bevolkingsgroei meer dan 100 scholen en kinderdagverblijven gesloopt. In west eigenlijk idem dito, maar daar betreft het aantrekkelijk maken het verwijderen van stedenbouwkundige ingrepen uit de jaren zestig en zeventig die als barrières werken en onaantrekkelijk zijn.
Er worden ook missers begaan. Het project Neuland heeft getracht bewoners van het Oostberlijnse Marzahn-Hellersdorf te betrekken bij het reactiveren van lege plekken. Met hangen en wurgen en met heel veel inzet van het stadsdeel is uiteindelijk wat tot stand gekomen. De bewonersinteresse was minimaal, niet in de laatste plaats omdat het bewoners betrof die van 1949 tot 1989 gewend waren dat de staat alles voor hun deed. Lief initiatief, maar niet goed over nagedacht.
De resultaten worden op de tentoonstelling door de Senatsverwaltung für Stadtentwicklung (dienst stedenbouw Berlijn) succesvol genoemd. Maar er wordt aangegeven dat de plannen voor vermindering van het landelijke budget voor Stadtumbau –Berlijn zal en kan het niet zelf betalen met 60 miljard schuld op de bank- een achteruitgang zal gaan betekenen.
Stedenbouw is en blijft politiek. Ook al streef je sociale doelen na.
De tentoonstelling is tot 23 december te zien bij de Senatsverwaltung für Stadtentwicklung, Am Köllnischen Park 3
Gratis toegang van ma-vrij van 10-18 uur.
De pfd met achtergronden en alle projecten is hier te downloaden
De resultaten worden op de tentoonstelling door de Senatsverwaltung für Stadtentwicklung (dienst stedenbouw Berlijn) succesvol genoemd. Maar er wordt aangegeven dat de plannen voor vermindering van het landelijke budget voor Stadtumbau –Berlijn zal en kan het niet zelf betalen met 60 miljard schuld op de bank- een achteruitgang zal gaan betekenen.
Stedenbouw is en blijft politiek. Ook al streef je sociale doelen na.
De tentoonstelling is tot 23 december te zien bij de Senatsverwaltung für Stadtentwicklung, Am Köllnischen Park 3
Gratis toegang van ma-vrij van 10-18 uur.
De pfd met achtergronden en alle projecten is hier te downloaden
RSS Feed