De discussies over gentrification (opwaardering van een buurt op sociaal, cultureel en economisch vlak, met als gevolg: stijgende prijzen: van cappuccino tot vierkante meters) in Berlijn zijn talrijk. In een stad die zo snel veranderd is dat niet gek. Als een hogedrukgebied verplaatst de kudde kunstenaars zich van de ene naar de andere wijk. In de jaren negentig in Mitte, rondom de Auguststrasse, daarna in Prenzlauer Berg, vervolgens Friedrichshain en nu weer Kreuzberg en Neukölln. Maar dan alleen het deel dat tegen Kreuzberg aanligt, het zotreffendgeheten Kreuzkölln.

Het recept voor gentrificatie is bijna altijd hetzelfde, alleen de ingrediënten kunnen verschillen. Men neme een oude, wat afgeragde buurt, mixt het met wat nieuwkomers die kunstenaars heten of doen, daarna komen de studenten, dan de mannen met het grote geld. De prijzen stijgen, het unieke, onbekende van de buurt is eraf en voor je het weet staat zo’n voorheen spannende buurt in de Lonely Planet of Rough Guide. Of, zoals Samatha Jones het zo subtiel zei in Sex and the City toen ze de theatervoorstelling van haar knappe vriend moest promoten: first the gays, then the girls and then the guys. Ofwel: eerst de pioniers, dan komen de dames erop af en uiteindelijk komen de heren vanzelf.

De rol van kunst in het opwaarderen van buurten is momenteel het heetste onderwerp van discussie. In hoeverre mogen kunstenaars ‘gebruikt’ worden om een buurt in een beter daglicht te zetten? En in hoeverre ‘gebruiken’ kunstenaars een oude buurt, omdat deze boven alles goedkoop is? Laten kunstenaars zich gebruiken door onroerend-goedmensen, om de zogeheten waardecreatie te bereiken van oude, onbekende panden? Of verdrijven kunstenaars door de opwaardering de oude bewoners? Fijne discussies waar je urenlang over kan bomen.

Of je maakt er een kunstwerk van, wat Michalis Pichler heeft gedaan. Hij heeft het neonkunstwerk met de titel  „Gentrification Lubricants“ ontworpen. Zo kan met een eenvoudige lichtreclame op de opwaardering gewezen worden, waar je als kunstbezoeker uiteindelijk ook aan meewerkt, of je het nu wil of niet. Pichler kwam op het idee in 2002 in New York, waar hij bij een Open Atelierroute bijna meer makelaars dan kunstenaars tegenkwam. In Berlijn was zijn lichtreclame aan het Kulturzentrum Milchhof en al bij het Kulturpalast Wedding International  te aanschouwen.

En dat gentrification een middel is om de aandacht te trekken blijkt uit de posters die op dit moment in de stad hangen met de waarschuwende/opbeurende* (* doorhalen wat niet op jouw van toepassing is) tekst: relax, it’s only gentrification.

Creatief met gentrification, wie had dat ooit gedacht.
De Facebookpagina is hier te vinden