Bikini

City-West heeft het maar zwaar.

Na de val van de muur vloog iedereen die ertoe deed naar Mitte of Prenzlauer Berg, omdat daar alles spannend was, nieuw, rauw, onbelopen. City-West bleef achter, met die relicten die ooit hét vooruitstrevende, moderne (west-)Berlijn karakteriseerde: de torenflat met het ronddraaiende Mercedesteken op het dak (het Europa Center, een soort Hoog Chagrijne, maar eigenlijk al weer leuk jaren zestig); de Breitscheidplatz met de ruïne van de Gedächtniskirche; het Zoo Palast, dé plek waar tijdens het filmfestival Berlinale de belangrijke wereldpremières plaatsvonden, voordat de Berlinale verhuisde naar de Potsdamer Platz.

En het Bikinihaus; ooit een bijzonder winkelcentrum, nu een afgetrapte bende met ramschzaken. 

Het Bikinihaus is in 1955 gebouwd, naar ontwerp van architecten Paul Schwebes en Hans Schoszberger. Bovenin waren kantoorruimtes, onderin winkels. In het oorspronkelijke ontwerp was er tussen de winkels en kantoren een verdieping weggelaten, om doorzicht te bieden naar de dierentuin die achter het gebouw ligt. Het gebouw werd daardoor opgedeeld in een boven- en onderstuk, vandaar in de volksmond de bijnaam Bikinihaus. In 1978 werd deze tussenetage dichtgebouwd, ten gunste van een kunsthal. Ook de autotunnel die de toegang tot het gebouw bemoeilijkte, is verdwenen.

Nu gloort er weer hoop voor City-West, vooral in de hoogte. Want er wordt strak gebouwd aan de nieuwbouw van het 120 meter hoge Waldorf Astoria Berlijn; de Gedächtniskirche wordt (als rüine) gerenoveerd. En nu zijn er plannen om het Bikinihaus aan te pakken.

de Vlaamse architect Arne Quinze (de man van Barbara Becker die –jaja- de ex-van-is) heeft samen met de investeerder Bayerische Immobilien Gruppe plannen voorgesteld. En die zijn best spannend. Het gebouw krijgt een grote facelift, zonder dat de karakteristieke architectuur uit de jaren vijftig teniet wordt gedaan. Inventief is het plan om achter het Bikinihaus nieuwe daken begaanbaar te maken. Zodat je straks vanaf het dak van 7.000 vierkante meter letterlijk en figuurlijk een blik in de dierentuin kan werpen. Doel is om niet een 1000-in-een-dozijn-winkelcentrum te maken, maar een levendig stuk stad.

De levendigheid denken de investeerders uit Beieren te bereiken door ruimtes uit te geven die tijdelijk gebruikt mogen worden. Een soort permanente tijdelijkheid. Dat kenmerk van het Berlijn van nu hebben ze goed begrepen.  „Bikini Berlin – lebe anders“ gaat het project heten.

De (pretentieuze) webstek met de plannen voor het Bikinihaus is hier te bekijken.