Russische bomaanslagen
Arabische lentes
Japanse tsunamis
Alphen aan de Rijnse schietpartij
liquidatie Osama
SinterBram die er mee ophoudt
Prins Albert van Monaco die met Charlene Wittstock trouwt
Noorse aanslagen
Britse rellen
Pukkelpop afgeblazen door de wind
Nederlandse aardbeving
liquidatie Qadhafi
Belgisch kabinet

kortom: niemand kan zeggen dat er in 2011 niets is gebeurd.

Opdat het in 2012 beter zal gaan: een ode aan de liefde.
Door middel van een schitterend staaltje vier minuten lang miniem mimewerk van de Berlijnse kunstenaar/travestiet Ades Zabel;
hier als strenge Chefsekretärin.

Hij performt Lauf und hol' Wasser, een van de vele prachtliederen van zangeres Vasiliki Papathanasiou (ook wel bekend onder de naam:
Vicky Leandros) uit 1971

Want:

Kent U de bloemen der liefde?

Weet U hoe snel ze zijn uitgebloeid?

Nu zijn we samen gelukkig

maar wie weet wat er morgen gebeurt…

Tel de uren en hou ze vast

Zorg dat het geluk bij ons blijft

en ons nooit meer verlaat

(ook in 2012!)

Waarheen leidt de weg die we moeten gaan?

Waarvoor zijn wij hier op aard'?

Wie weet wat er is achter ster en maan?

Hoe lang duurt noch de nacht?

Nee, dit wordt geen stichtelijk stukje tekst over de zin van het leven. Daar is december teveel een feestmaand voor! Daarom een overzicht waar heen te gaan en van 2011 linea recta 2012 in te knallen.

Balkanbeats doen het goed bij Silvester dit jaar (Silvester = ouderjaarsavond in het Duits). Im Westen nichts Neues, de toekomst ligt in het oosten!

Zo kun je naar THE NATIONAL FANFARE OF KADEBOSTANY gaan kijken/luisteren/meemaken, in club Ritter Butzke in Kreuzberg.
Hier alvast een (let op!! ongecensureerd!) voorproefje:

Kaartjes te krijgen via HIER

Nog meer Balkan in Heimathafen Neukölln: Balkan-Elektro, Tech-House, Folkstep, Balkan-DnB, Rooster Funk, House, Balkan-Step, Balkan Swing. Kaarten te bestellen via HIER
Wie energie genoeg heeft: op naar Berghain, want daar kan worden doorgedanst van 23.59 op 31 december tot 23.59 op 2 januari 2012. Kaarten aan de deur van  www.berghain.de Check wel even of Kok van de Poppersfield niet net Berghain heeft weggegoocheld.
In Astra Kulturhaus (op het RAW-gelände in de Revaler Strasse, met talloze clubs in de omgeving) vindt de BING BäNG plaats, met dj’s Oliver Koletzki & Fran, Lexy, Hanne & Lore en Niko Schwind . Dat is meer Minimal-sound. Kaarten via HIER

Fuck me Now & Love me Later; een eenduidige titel voor een feestje, lijkt me. Veel onschuldiger dan de titel doet vermoeden. Optredens van: Krause Duo, Sascha Funke, Justus Köhnke LIVE, Channel X, Till von Sein en de onvolprezen Jake The Rapper. Kaarten via HIER

In de Alte Münze is We Love Berlin meets Spreesafari pres. Silvester Games - The Champions League-feest. Aangeprezen al een Minimal Techno Parade klinkt het als een indoor Loveparade op oudejaarsavond.

Heerlijk decadent kan zelfs in Berlijn ook: een rondtoer dwars door de stad maken in een witte stretchlimo van 8 meter en 60 centimeter, met plek voor 8 personen? Jawoor, geen probleem. Er is zelfs een TV en DVD-speler aan boord, mocht  het uitzicht op Berlijn pijn doen aan je ogen. Kaarten te krijgen -niet goedkoop- via HIER  

Wie het liever artistiekerig houdt: ga naar Radialsystem, het prachtig verbouwde pompstation waar vooral moderne dans plaatsvindt. In Radialsystem wordt Silvester an der Spree gevierd, tussen Alexanderplatz en Oberbaumbrücke op de grens van Kreuzberg en Friedrichshain. Eerst kan de dansvoorstelling "Impromptus" van Sasha Waltz & Company gekeken worden, aansluitend is er diner met gerechten uit het Wenen van Schubert: - Forellenquintet & Sachertorte. Om half twaalf neemt DJ Ipek de boel over en zorgt ervoor dat u dansend 2012 ingaat. DJ Ipek Ipekcioglu mixt hedendaags oriëntaalse electro met pop.

Kaarten voor dansvoorstelling en diner: HIER en kaarten voor feestje met DJ Ipek: HIER

Even geen zin in kaartjes kopen, wachtrijen, gedoe bij de garderobe en zweterige feestjes: geen nood. Er zijn vele plekken in de stad waar op straat gefeest wordt. Dat kan gecombineerd worden met vuurwerk kijken, zoals op de Warschauer Brücke en de Modersohnbrücke, beide in Friedrichshain.

Voor wie helemaal genoeg heeft van oud & nieuw en het allemaal zo-zo vindt: die kan vragen of Hans Klok dat hele oud- en nieuwgedoe wegtovert, want hij treedt op in het Admiralspalast, met het programma Magie der Weihnacht, die dan al vijf dagen verleden tijd zijn.

Toch knap, van zo’n goochelaar!
Veel plezier!

Eigenlijk wil ik op dit blog geen reclame maken.
Maar doe dat natuurlijk toch. Voor Berlijn; over de stad, de straten, de mensen. Berlijnofielen naast mij doen daar vele pogingen toe. En soms presteren anderen het zo bijzonder, dat ik het niet kan laten dit onder de aandacht te brengen.

Daarom: graag uw aandacht voorrrrrrrrrrrrrrr……:
Freunde von Freunden, editie Berlijn!

FvF is een internationaal magazine, vol met interviews met creatieven met diverse achtergronden. Bijzonder is dat FvF de creatieven fotografeert in hun dagelijkse woon- en werkomgeving. Onlangs is de Berlijnse versie van FvF gepresenteerd: een megadik coffee table boek met interviews en beelden van Berlijnse creatieven. Uitgeverij Distanz heeft samen met kunstverzamelaar Christian Boros het boek mogelijk gemaakt. Boros is de rijke reclameman die in de Reinhardtstrasse een oude bunker heeft gekocht en volgestopt met zijn verzamelde moderne kunst. Die collectie kan bezocht worden. Een video van FvF laat Boros zien in zijn penthouse, bovenop de bunker, klik hier

Het boek staat vol met interviews met bijzondere types, zoals Jan-Henrik Scheper-Stuke, Junior-Chef van Edsor Kronen, de stropdassenfabriek die al sinds 1909 bestaat. Of Hadnet Tesfai, presentatrice en dj. Oorspronkelijk uit Eritrea is zij op haar derde naar zuid-Duitsland gekomen, om later haar geluk in Berlijn te gaan beproeven. Het atelier van Norbert Bisky, kunstenaar/schilder, laat zien hoe artiesten werken. Boris Radczun is opgeklommen van portier via dj, barkeeper, kok tot clubeigenaar en nu eigenaar is van de beroemde Berlijnse restaurants Grill Royal en Borchardt.

Heerlijk is het om via het boek en de site binnen te gluren in de appartementen van deze Berlijners. Duidelijk wordt dat aan ruimte in de stad geen gebrek is; appartementen lijken pas bij 200 vierkante meter te beginnen. Ook opvallend; het gros van de geïnterviewden zijn “Wahlberliner”; ofwel mensen die er voor gekozen hebben om in Berlijn te gaan wonenwerken, maar er niet zijn geboren.

Erg inzichtelijk is het interview op de site van FvF van Nathan Cowen en Jacob Klein. Leuk om te zien en te lezen, omdat zowel tekst als beeld een heel goede schets geven van hoe er in Berlijn (door de creatieven) gewoond en gewerkt wordt. Jacob komt uit een klein plaatsje uit midden-Duitsland, Nathan (die op Hawai is opgegroeid) liep stage in Berlijn en kwam er Jacob tegen. Een artistiek stel was geboren: Haw-lin Services, een combi van HAWai en BerLIN. Gestart in 2008 als online mood board waar ze beiden hun dagelijkse visuele research uitstalden. Inmiddels is de hobby uitgegroeid tot werk en fungeert Haw-Lin Services als een vernieuwend ontwerpbureau.

Jaja, ik weet ‘t heus wel; Berlijn bestaat lang niet alleen uit hippe creatieven met lofts vanaf 200 vierkante meter. Het stikt in Wedding van de broekafgezakte hiphopboys, trashy campingsmokingdragende werklozen in Marzahn, sjieke bontmutsbemutste mutsen in Charlottenburg/Wilmersdorf en lerenbroekdragende en besnorde “Altledersofas”-nichten in Schöneberg. Maar laat dit verhaal van Jacob en Nathan het cliché van creatief Berlijn bevestigen en geniet er van.

Het boek kost € 39,90
bevat 28 interviews
heeft 336 pagina’s
met 550 kleurenfoto’s
en meet 22 bij 30 centimeter

En wie worden er vandaag 50? De lipstick en de poederdoos, zoals Berlijnser de toren en kapel van de moderne Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche noemen. Deze is op 17 december 1961 feestelijk ingewijd. De meningen over de architectuur mogen dan verdeeld zijn, het feit dat Berlijners de toren en bijgebouwen van de kerk een bijnaam gegeven hebben geeft aan dat het gebouwencomplex niet helemaal ongeliefd is. Makkelijk had architect Egon Eiermann het in de jaren zestig niet, want hij was aanvankelijk van plan om de beschadigde oude kerk af te breken. Na massaal protest van de Berlijners is er nu een combi ontstaan van oud- en nieuwbouw.

De ruïne van de oudbouw wordt momenteel gerestaureerd, net als delen van de Berlijnse Muur, twee jaar terug. Overigens heeft de ruïnetoren ook een toepasselijke bijnaam: der hohle Zahn, ofwel: de holle kies. Eiermann is het gelukt om de vier gebouwen kerk-toren-kapel-foyer aaneen te smeden tot een bijzonder ensemble. Voor wie even helemaal genoeg heeft van het opzichtige consumeren in de omgeving van de Kurfürstendamm biedt de kapel een prachtig rustpunt. Ik heb nog niemand meegemaakt die niet onder de indruk is van de rust en sereniteit die de kapel van binnen uitstraalt. Een groot contrast met de wat brute buitenkant.

Poederdoos: gefeliciteerd!

Het gaat gelukkig goed met Berlijn. En het gaat slecht. Dat is eigenlijk de enige conclusie die je als Berlijnkenner vandaag de dag kan maken. Waarom? Omdat de stad op de ene plek supersnel aan het veranderen is, en op de andere plek nauwelijks iets is veranderd sinds 1945.
Ja, Raider werd Twix, maar verder gebeurde er niks.

Neem nu de Boxhagener Strasse in Friedrichshain. Ook wel de ‘Broadway’ van Friedrichshain genoemd, omdat de straat niet het kaarsrechte rasterpatroon van de andere straten volgt, maar zich autonoom door de bouwblokken wurmt. De straat begint bij de drukbereden Warschauer Strasse, een soort ringstraat die om de oostkant van het centrum ligt, en eindigt bij het S-Bahnringspoor. Er rijdt een schattig geel DDR-achtig trammetje door de Boxhagener, waar de auto’s keurig netjes achter blijven staan als lijntje 21 passagiers in- en uitlaadt. De straat is vernoemd naar de oude landweg die van de Karl Marxallee, toen die nog Frankfurter Chaussee heette, naar de plaatsjes Rummelsburg en Köpenick liep. Rond 1800 is de kolonie Boxhagen ontstaan, buiten de toenmalige stadsgrenzen van Berlijn. Als het gebied na 1900 wordt  ingelijfd bij Berlijn ontstaat de typische Berlijnse dichte hovenbebouwing.

Anno 2011 is de groeidruk in Berlijn aan de Boxhagener Strasse goed te merken. Hoe? Kijk maar naar de inrichting van de straat en het straatmeubliair en naar het winkelbestand. “Wankelbestand” zou een betere naam zijn, want de ene na de andere traditionele winkel valt om en wordt –deels- vervangen door de zoveelste Spätkauf. Richting ringbaan, waar de straat duidelijk aan betekenis wint, is onlangs een grote jeugdherberg uitgebreid met nog meer bedden. Op een andere hoek van de straat wordt een jarenlang lege onhandig bebouwbare hoekkavel door het Nederlandse Kondor Wessels met een hotel gevuld. Iets verderop, net onder het ringspoor, wordt de voormalige hogeschool omgebouwd tot de grootste jeugdherberg van Berlijn. Allemaal type hotelgasten die niet bepaald voor koopkrachtig publiek doorgaan. Met als gevolg dat het winkelbestand verandert. 

Tegelijkertijd wordt vanuit het stadsdeel werk gemaakt van het opknappen van de straat. Het parkeren op de stoep wordt aangepakt. Boomvakken worden aangelegd (de bomen komen pas in ’t voorjaar) . Dat geeft de straat, die een beetje een rommelig karakter had, meer allure. Meer allure, dat denkt de Deense designmeubelverkoper ook, die zijn zaak onlangs in de Boxhagener Straße begonnen is. Terwijl mijn favoriete restaurant Metamorfosia in de Niederbarnimstrasse (met Pino die heel goed Italiaans kan koken en Pina die heel goed Italiaanse wijn kan voorproeven) afgelopen jaar getracht heeft een tweede vestiging te openen in de Boxhagener. “Tote Ecke” zei Pina, op de vraag hoe het met hun tweede vestiging ging. Na een half jaar weer onverrichterzake gesloten.

Zo leeft aan de ene kant de straat op; hij wordt bekleedt met bomen, mooiere stoepen, beter verlichting. Aan de andere kant: omdat de tram door de straat rijdt mogen er geen zebra’s en vluchtheuvels gemaakt worden (Duitse logica die mij 100% ontgaat).

Een stuk straat, traag maar gestaag in verandering. De ene winkel houdt op, de ander ziet eindelijk zijn kans, want het aantal toeristen neemt duidelijk toe. Dat weten winkelpandeigenaren ook; er staat relatief gezien veel leeg. Niet omdat de loop er niet inzit. Juist die toenemende toeristenloop doet pandeigenaren wachten; liever leegstand en anticiperen op een grote knaller dan een klein winkeltje/huurdertje die de huur amper kan betalen. Want niet alleen in de toeristenstraat Simon Dach Strasse liggen de vierkante meterhuurprijzen voor winkelruimte rond de 20 euro; dat bedrag wordt in de Boxhagener inmiddels ook gevraagd.

Toch is er iets vreemds aan de hand; je zou denken dat de oude winkels verdwijnen omdat mensen liever een goedkope schnitzel bij de supermarkt halen, in plaats van bij die goeie ouwe slager. Maar aan geldgebrek ligt het niet; de prijzen voor drankjes als koffie, thee en bier zijn de afgelopen vier jaar gestegen en de cafés zijn er geen moment leger om. En de (overigens geweldige gelukzaligmakende) biomarkt, iedere zaterdag op de Boxhagener Platz, hanteert zeker geen Aldiprijzen. Het zal de link zijn tussen veranderende inwoners en hun koopgedrag.

Het gaat goed in Berlijn. En slecht.

Berlijn is een veel gebruikte achtergrond voor videoclips van muzikanten. De stad leent zich daar goed voor; met een flits van een beeld heb je meteen door dat het om Berlijn gaat: de Fernsehturm, de Rijksdag, de Warschauer Brücke of de Oberbaumbrücke. Uiteraard is het erg leuk je ‘eigen’ stad terug te zien in beelden. Maar soms zijn de teksten van de artiesten nog meer treffend als het gaat om het beeld van Berlijn.

Peter Fox is zo’n artiest die het lukt om heel scherp neer te zetten waar het in Berlijn over gaat. Zoals  in Schwarz zu Blau, van zijn album Stadtaffe (stadsaap; daarom issie zo verkleed):

Guten Morgen Berlin, Du kannst so hässlich sein, so dreckig und grau, du kannst so schön schrecklich sein, Deine Nächte fressen mich auf.
Es wird für mich wohl das Beste sein, ich geh nach Hause und schlaf mich aus. Und während ich durch die Straßen laufe wird langsam schwarz zu blau.

(Goedemorgen Berlijn, je kan zo onooglijk zijn, zo smerig en grijs.
Je kan zo mooi verschrikkelijk zijn; je nachten vreten me op.
Het zou voor mij ’t beste zijn als ik naar huis zou gaan om mijn roes uit te slapen. En terwijl ik door de straten loop wordt zwart langzaam blauw).

De coupletten gaan over de troep en de ‘schnappslijken’ die je onderweg van club naar huis vindt, maar over een hooligan gewoon ligt te huilen in de armen van een vrouw. En dat daarmee de stad lang niet zo hard is als je denkt.

Nóg meer Berlijn in Beeld in Dickes B van Seeed, de band waar Peter Fox de leadzanger van is. We starten op de Warschauer Brücke, een van Berlijns drukstbelopen straten, en gaan via 0.25 Kotti (koosnaam voor het gruwelijk lelijke Kottbusser Tor) naar 0.32 Alex (koosnaam voor de gruwelijk lelijke Alexanderplatz) om op 1.00 over de Turkenmarkt op de Maybachufer te lopen. Via Potsdamer Platz op 1.36 (waarbij in de tekst wordt gezegd: vroeger ging ’t in Berlijn om tanks en raketten, nu leef ik in het oosten tussen bloemetjesbehang. Ik maak me niet al te druk over poen) naar het metro/U-bahnviaduct in de Skalitzer Straße op 2.20 en om voor de Kino International aan de Karl Marxallee op 2.48 te dansen.

Het refrein is ijzersterk:
Dickes B, home an der Spree, im Sommer tust du gut
und im Winter tut's weh.
Mama Berlin - Backsteine und Benzin, -
wir lieben deinen Duft, wenn wir um die Häuser ziehn
(Dik Berlijn, thuis aan de Spree, in de zomer ben je zoet in de winter doe je pijn. Mama Berlijn, baksteen en benzine, we houden van je lucht als we om je huizen dansen).

Ook Fritz Kalkbrenner –de broer van Paul Kalkbrenner, die met zijn film Berlin Calling uit 2008 een scherp inzicht in het Berlijnse nachtleven en de gevolgen daarvan op een dj geeft- gebruikt Berlijn en specifiek de Warschauer Straße als achtergrond. Op 0.24 -0.34 en tussen 2.35 en 2.48 zien we Fritz op de Warschauer Brücke staan (en kunnen we meteen scherp constateren dat Fritz nogal van ‘kroketjes’ houdt, zoals hij ze zelf noemt…).

Wat is dat toch met die Warschauer Brücke?

Waarschijnlijk de luchten die je daar kan zien.

Het is een plek in het stenen Berlijn waar vrij ademgehaald kan worden. een plek om naar de wolken te staren. En te genieten van de Berliner Luft, Luft, Luft. Dat komt weer uit een operette van componist Paul Linke uit 1899. In de operette Frau Luna wordt de Berlijnse lucht opgehemeld als plek waar het vrije levensgevoel welig tiert.

Berliner Luft is eigenlijk het onofficiële hymne van Berlijn. Het is een heerlijke hoempapa-mars, die menig wellicht kent van Willeke en Willy Alberti, die er het reisje langs de Rijn van maakten (met de geweldige tektst: "zo kwamen we bij prachtig weer het eerst bij Keulen.
Mijn tante walste over het dek als een jong veulen")

Erg leuk is dat het bij heel veel officiële gelegenheden gespeeld wordt. Het jaarlijkse openluchtconcert in het openluchttheater Waldbühne waar de Berliner Philharmoniker optreden sluit er traditiegetrouw mee af.
In 2010 zelfs met vuvuzelas:

Er zit inderdaad iets in de lucht in Berlijn:
vrijheid, om te doen wat je kan, wat je wil, wat je moet.

Das ist die Berliner Luft!

In de Reinhardtstrasse, midden in de stad, om de hoek bij de door teveel toeristen geplaagde Oranienburgerstrasse is een echt fietsval-project te vinden.

Fietsvaleffect. Zo noemde architect Hein Salomonsen projecten die je in je ooghoeken ziet als je door de stad fietst, en waarvan je vervolgens van je fiets valt. In Berlijn valt het mee -of tegen- met de val-van-fietsprojecten. Maar in de Reinhardtstrasse staat er overduidelijk een. Het is een ontwerp geïnitieerd door Albert Speer, Adolf H’s rechterbouwhand. Die mocht in opdracht van Adolf Berlijn omschoffelen tot Germania. Om de bevolking te beschermen tegen de luchtaanvallen van de geallieerden zijn er in de stad op diverse plekken bunkers gebouwd. De bunker in de Reinhardtstrasse is er daar één van.

Waarom val je van je fiets als je het ziet? Omdat ik de eerste keren te snel langspeddelde, maar toch iets zag wat ik niet begreep: een betonnen kolos, met hele kleine ramen, maar ook een soort kantelen aan de bovenkant. Het leek wel een kasteel. Maar dan van beton. Alsof het mislukte kasteel van Almere ineens in Berlijn staat. De bunker is in 1942 ontworpen door architect Karl Bonatz en bood plaats aan circa 3.800 zielen. Niet alleen mensen uit de buurt, maar voornamelijk passagiers en personeel van de Deutsche Bahn, dat via het nabijgelegen station Friedrichstrasse konden komen schuilen.

In alle opzichten is het niet zomaar een brok beton. De bunker bestaat uit vijf verdiepingen, heeft terugliggende hoeken en monumentale ingangspoorten. Binnenin zijn vier grote trappenhuizen, met boven elkaar liggende dubbele trappen, zodat mensenmassa’s snel hun schuilplaats konden vinden. De muren zijn bijna twee meter massief beton, het dak is van drie meter dikte. Idee was om na de oorlog de betonnen buitengevel met natuursteen af te werken.

Dat is niet gebeurd. Want na de oorlog kwam er een muur in Berlijn. Vanaf 1957 wordt de bunker gebruikt om fruit op te slaan, met als gevolg de bijnaam bananenbunker. Bananen uit Cuba, uiteraard voor de partijleden, niet voor het gewone volk. Na de val van de muur wordt de bunker de ideale plek voor techno-, SM- en fetishparties, met namen als "Rot-Kreuz-Club" (later herbenaamd als "Ex-Kreuzclub", na protesten van het Rode Kruis).

In 1995 worden de autoriteiten wakker en wordt het oudjaarsfeest "The last Days of Saigon" verboden. Maar zoals dat dan gaat: het feest gaat gewoon door. Daarna is het toch echt afgelopen. De bunker gaat dicht. In 1993 koopt reclameman Christian Boros de bunker met als doel: ombouwen tot een centrum van hedendaagse kunst.

Het daadwerkelijke val-van-fietsgevoel vindt vooral binnen plaats. Je moet eerst door de gassluis, maar daarna sta je in de entreehal waar boven je hoofd een enorme klok bungelt. Zonder klepel, dus je ziet veel, maar hoort niks. Bizarre ervaring. En dat gaat zo maar door, circa 80 kamers lang. Want binnenin is de privéverzameling van Boros te vinden. Hij verzamelt kunst ‘die ik niet begrijp’ aldus Boros; inmiddels meer dan 400 werken. Bijna alle kunstwerken gaan de confrontatie met de bunker aan, want hele spannende, en soms ook ontroerende/emotionele kunst oplevert. Enige kunstenaars die er werk hebben zijn onder meer: Olafur Eliasson, Elizabeth Peyton, Anselm Reyle, Manfred Pernice, Tobias Rehberger, John Bock, Santiago Sierra en Terence Koh. Hier geen plaatjes van de kunst; lezer: kom zelf maar kijken en ervaren!

Niet alleen de kunst is schitterend, het is een heel bijzondere ervaring om door een gebouw heen te lopen dat ook andere tijden heeft gekend. Die sporen van de andere tijd zijn nog duidelijk aanwezig; de pijlen voor de gewenste looprichting, de ‘Rauchen verboten’-opschriften, de dubbele stalen veiligheidsdeuren, en in de gevel de littekens van schietpartijen. Architectenbureau Realarchitektur heeft de opdracht gekregen om de bunker om te bouwen en dat hebben ze heel goed gedaan. Geschiedenis is hier niet uitgewist, of gebruikt als decor, maar daadwerkelijk op de muur aanwezig. Binnenin vervaagt de grens tussen museum en galerie.

Jens Casper van architectenbureau Realarchitektur heeft voor Boros op het dak een Mies van der Rohe-Barcelonapaviljoenachtig penthouse ontworpen, met daktuin en zwembad, dat met moeite in het drie meter dikke massieve betondak kon worden uitgeboord.

Sammlung Boros is op zater- en zondagen te bezichtigen.
Reinhardtstrasse 20

Aanmelden via de webstek, en wel op tijd want snel vol. Als je je Nederlandse charme in de strijd gooit kan je het onaangemeld proberen; soms vallen er plaatsen uit en kan je alsnog onaangemeld mee.

Je kent ze wel, Nederlanders die helemaal opgewonden raken bij het woord Berlijn. Preciezer: bij de twee woorden 'Prenzlauer' en 'Berg'. Want het is er zo mooi/rustig/gezellig/rauw/Berlijns et cetera. een stadsdeel waar in tien jaar tijd circa 80-90% van de bevolking is vernieuwd mag dan wel enorm ontwikkeld zijn; het mist haar wortels. En laatst hoorde ik een Nederlandse bezoeker een opmerking maken dat het er wel héél erg bestaat uit hippe, actieve moeders achter kinderwagens. Dat roepen Berlijners al jaren. Dit beeld is blijkbaar ook in Nederland aan het doordringen.

Nederlanders hebben een fijne neus voor trends. Want naast Prenzlauer Berg is Neukölln erg in trek. Bezoekers vragen waar ze precies heen moeten want ze hebben gehoord dat het er hip is. Dat is het ook, hoewel de straten inmiddels bevolkt worden door toeristen op zoek naar hip. Dat wordt dan een self-fulfilling prophecy, want wat op zoek is naar hip is zelf vaak ook hip.

Ondertussen is voor Berlijners duidelijk dat West het nieuwe Oost aan het worden is. Hoe komt dat?

Na de val van de muur in 1989 is veel van wat aantrekkelijk was in west naar Mitte verhuisd, of naar Prenzlauer Berg. De opening van Berlin Hauptbahnhof in 2006 met als gevold het niet meer halteren van internationale treinen op Zoo betekende helemaal een doodsklap. West liep leeg. Wat er achterbleef was verre van hip, eerder standaard, gezapig, dat wat we allemaal al kennen. De wet van de remmende voorsprong goeld voor West: jarenlang hét paradepaardje van westerse luxe en leefstijl; na 1989 nauwelijks nog verandering of vernieuwing. Maar daar is de laatste twee jaar verandering in gekomen. Bijzondere winkels verhuizen weer uit Mitte naar de omgeving van de Kurfürstendamm (niet: op, want die is nog steeds niet te betalen qua huur van winkelruimte). Reden: de drukte in Mitte, de stijgende huurprijzen, afname van clientèle, kijken-kijken-niet-kopenpubliek.

De stad zelf is flink aan het investeren geslagen rondom de Gedächtniskirche. En het bouwen en slopen houdt voorlopig niet op. Het komend jaar wordt meer dan 100.000 vierkante meter gebouwd in City-West, zoals het gebied heet. Daarbij wordt meer dan een miljard euro geïnvesteerd. Eersteling is het Zoofenster, het 118 meter hoge gebouw met het luxe Waldorf-Astoriahotel. Het hotel gaat eind eerste kwartaal 2012 open, wordt verwacht. Ook het befaamde Romanischen Café dat hier ooit zat en werd bevolkt door artiesten en schrijvers komt hier terug. Een toren komt nooit alleen, daarom is naast het Zoofenster de Atlas Tower gepland. Ook rond de 100 meter hoog, een hotel heeft interesse.

Dan staat op het moment aan de Ku’damm het Ku’dammkarree te verpieteren. Daarover wordtal jaren gediscuzeurd; wel of niet monument, wel of niet afbreken. David Chipperfield (architect van de renovatie van het Neues Museum) heeft een nieuw ontwerp gemaakt, maar zoals gezegd: er wordt eerst nog gestreden. 

Het Haus Cumberland opent eind 2012 met daarin woningen, restaurants en winkels. Op de begane grond komt een winkel van de oprichter van de modebeurs Bread & Butter. Dit gigagebouw is in 1911/12 gebouwd, naar een ontwerp van archtiect Robert Leibnitz. Het is vernoemd naarde derde hertog van Cumberland: Ernst August. Sinds 2003 stond het leeg, maar werd af en toe nog gebruikt om er films op te nemen. Voor de film The Bourne Identity werd het hotel als Hotel Brecker omgebouwd. 

Toef op de westtaart is de bikini (hûh?). Het voormalige Bikinihaus (bijnaam, want er was ooit een gat tussen de onder- en bovenbouw van het gebouw, en het gebouw is ontstaan in de jaren '50 vorige eeuw toen de bikini is geïntroduceerd) wordt spectaculair gerenoveerd door de Vlaamse architect Arne Quinze, inmiddels al weer ex-man van Barbara Becker, die weer ex-vrouw is van Boris. Maar het ging hier om de opkomst van West, niet om wie-met-wie en wie is wiens toekomstige ex-vrouw.

Spectaculair wordt het dakterras van 7.000 vierkante meter, waarvandaan rechtstreeks in de muil van een nijlpaard/olifant/tijger gegluurd kan worden, want Bikini Berlin ligt direct aan de Zoo van Berlijn. Op het dakterras komt veel groen en… een biergarten, want het blijft wel Berlijn. Naast Bikini Berlin ligt het Zoo-Palast ,waar menig film in premiere is gegaan. Ook het Zoo-Palast wordt gerenoveerd. Midden 2013 wordt de bikini onthult.

Natuurlijk gaat het hier vooral om luxe winkels/hotels/appartementen/penthouses/biergartens, maar de trek terug van Oost naar West is duidelijk merkbaar. Niet zozeer in bovengenoende projecten als wel in de zijstraten van de Ku’damm en omgeving. Daarover later meer.

Dus als u weer 's Nederlanders vol lof over Prenzlauer Berg hoort spreken, met zo'n air van: 'daar moet je zijn" 

weet U inmiddels beter.